Advocatuur: Bopz

De wet BOPZ, bijzondere opname in een psychiatrisch ziekenhuis.

Mensen met een geestesstoornis kunnen onvrijwillig worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis, in een verpleeghuis, afdeling van een verzorgingshuis of instelling voor verstandelijke gehandicapten. Dit kan als deze mensen een gevaar vormen voor zichzelf, anderen of voor de algemene veiligheid en er thuis geen andere mogelijkheden zijn om het gevaar af te wenden. Deze mensen hebben vaak geen ziektebesef en zijn niet of onvoldoende bereid om zich vrijwillig te laten behandelen.

BOPZ- maatregel en rechterlijke toetsing

Onvrijwillige of gedwongen opname kan alleen via een BOPZ-maatr egel. Een BOPZmaatregel is een vrijheidsbenemende maatregel en kan alleen door de rechter worden opgelegd. De inbewaarstelling (IBS) is hierop een uitzondering. Een IBS wordt afgegeven door de Burgemeester bij ernstig gevaar, spoed en verzet tegen opname door betrokkene. De rechter komt wel weer snel in beeld bij een verlenging van die IBS.

Een andere BOPZ-maatregel kan zijn :

  • een voorlopige rechterlijke machtiging (RM) voor maximaal zes maanden en met de mogelijkheid tot verlenging van maximaal een jaar;
  • een voorwaardelijke machtiging (RM) voor maximaal zes maanden en met de mogelijkheid tot verlenging van maximaal een jaar. Bij deze machtiging is er geen opname in een psychiatrisch ziekenhuis als de betrokkene zich maar aan de gestelde voorwaarden houdt.

Wanneer kom ik als advocaat in beeld bij een BOPZ- maatregel?

Nu een BOPZ-maatregel een vrijheidsbenemende maatregel is, krijgt betrokkene automatisch een gratis BOPZ – advocaat toegewezen. De Raad voor Rech tsbijstand zorgt voor deze toewijzing. Ik ben als BOPZ-advocaat bij de Raad voor Rechtsbijstand ingeschreven en ingeroosterd als piketadvocaat. Bij een IBS melding dien ik binnen 24 uur betrokkene bezocht te hebben. Bij andere maatregelen binnen een redelijke termijn voorafgaand aan de zitting bij de rechter. Meestal vinden er meerdere gesprekken plaats, ook met het thuisfront na overleg met betrokkene. Bij een verzoek tot verlenging van een maatregel word ik als advocaat opnieuw toegewezen. Mijn ervaring is dat de betrokkene dit vaak ook als prettig ervaart.

Wat gebeurt er op een zitting?

Voor een BOPZ zaak komt de rechter met de griffier naar de betrokkene toe. Een zitting vindt bij betrokkene thuis plaats of bij de instelling. Op de zitting is naast de rechter, griffier en advocaat in ieder geval nog de behandelaar van betrokkene aanwezig. Soms komt er een familielid of goede vriend van betrokkene mee voor ondersteuning of toelichting. De rechter stelt vragen aan de betrokkene en behandelaar. Ook de advocaat mag de behandelaar vragen stellen. De advocaat verwoordt het (juridisch) standpunt van betrokkene. In de meeste gevallen spreekt de rechter na ieder gehoord te hebben direct de beslissing uit. Later wordt de uitspraak van de rechter nog schriftelijk vastgelegd.